Umówiliśmy się z rodzeństwem, że mamą zajmiemy się po kolei - po miesiącu u każdego. Mama jest u mnie od czternastu miesięcy. Brat mówi, że u mnie jest jej najlepiej

Umówiliśmy się z rodzeństwem, że mamą zajmiemy się po kolei - po miesiącu u każdego. Mama jest u mnie od czternastu miesięcy. Brat mówi, że u mnie jest jej najlepiej.

Czternasty krzyżyk na kalendarzu postawiłam w poniedziałek, dwudziestego trzeciego, tuż po tym jak mama znowu nie poznała własnego odbicia w lustrze łazienkowym.

Czternaście miesięcy - czternaście krzyżyków czerwonym flamastrem, każdy w górnym rogu strony, żeby mama nie pytała, co to za znaczki. Czternaście miesięcy, w ciągu których Krzysztof i Małgosia nie przekroczyli progu mojego mieszkania ani razu.

Ale tego poniedziałku wydarzyło się coś jeszcze. Mama, stojąc przed lustrem, powiedziała wyraźnie i spokojnie: "Renata, kiedy ta pani sobie pójdzie? Muszę się umyć na Krzysztofa, bo przecież w środę u niego mój miesiąc." Zamarłam z ręcznikiem w dłoniach. Mama pamiętała umowę. Tę samą umowę, o której Krzysztof i Małgosia zapomnieli czternaście miesięcy temu.

Wieczorem, kiedy mama zasnęła przed telewizorem z pilotem w ręce, otworzyłam szufladę w komodzie w przedpokoju. Tę, do której wrzucam rachunki, skierowania i wszystko, czego nie chcę oglądać na co dzień.

Pod spodem, pod paragonami z apteki i kopiami recept, leżał zeszyt w kratkę formatu A5. Na okładce napisałam rok temu, po trzech miesiącach ciszy od rodzeństwa: "Dla Krzysztofa i Małgosi - żeby wiedzieli." Otworzyłam go i zaczęłam czytać od pierwszej strony.

Wpis z lutego, sprzed jedenastu miesięcy: "Mama obudziła się o trzeciej w nocy i włączyła wszystkie palniki na kuchence. Poczułam gaz dopiero o trzeciej dwadzieścia. Zadzwoniłam do Krzysztofa o czwartej rano. Oddzwonił o dziesiątej z pytaniem, czy wszystko dobrze, bo miał telefon na wyciszeniu."

Wpis z kwietnia: "Mama uciekła z mieszkania w kapciach. Szukałam jej godzinę po osiedlu. Znalazłam ją na przystanku przy Piłsudskiego - czekała na autobus do Dobrzynia, bo chciała jechać do swojej matki. Babcia Aniela nie żyje od dwudziestu trzech lat. Zadzwoniłam do Małgosi. Małgosia powiedziała, że jej współczuje, ale w tym tygodniu nie może, bo mają remont łazienki."

Zamknęłam zeszyt. Czterdzieści siedem wpisów na osiemdziesiąt stron. Czterdzieści siedem nocy, w których nie spałam. Czterdzieści siedem telefonów, na które nikt nie odpowiedział albo odpowiedział wymijająco.

A zaczęło się tak niewinnie.

Trzynaście lat przepracowałam za pierwszym stołem w aptece na Tysiąclecia w Płocku. Jedenaście godzin dziennie na nogach, w białym fartuchu, z uśmiechem, którego nauczyłam się jak formułki z farmakologii. Kiedy w zeszłym roku mama po drugim mikroudarze nie mogła już mieszkać sama w swoim mieszkaniu na Podolszycach, usiedliśmy we trójkę w kuchni u Krzysztofa i ustaliliśmy plan.

Plan był prosty i sprawiedliwy. Miesiąc u mnie, miesiąc u Krzysztofa, miesiąc u Małgosi. Rotacja. Mama miała swój pokój u każdego - Krzysztof przygotował dawny pokój Julki, Małgosia kupiła nowe łóżko do gabinetu. Ja wystawiłam swoją maszynę do szycia na balkon i wniosłam mamy szafkę nocną, tę z mosiężnymi uchwytami, którą mama miała od lat sześćdziesiątych.

Pierwszy miesiąc poszedł gładko. Mama oswajała się z moim mieszkaniem, ja uczyłam się dawkować jej leki o stałych porach, pilnować, żeby piła wodę, chować zapalniczkę. Pod koniec marca zadzwoniłam do Krzysztofa.

- To co, przygotowujesz pokój? W niedzielę mama jedzie do ciebie.
- Renata, słuchaj - Krzysztof odchrząknął tak, jak odchrząkuje zawsze, kiedy zamierza skłamać - mi się akurat ruszył ten projekt w firmie, mógłbym wziąć mamę za dwa tygodnie?
- Dwa tygodnie?
- No, góra trzy. Julka tu nocuje w weekendy, musiałbym z nią pogadać.

Julka ma dwadzieścia sześć lat i własne mieszkanie. Ale nie powiedziałam tego na głos. Powiedziałam: dobrze, trzy tygodnie.

Trzy tygodnie zamieniły się w sześć. Sześć tygodni w trzy miesiące. Gdzieś w okolicach maja przestałam dzwonić do Krzysztofa, a zaczęłam pisać do niego SMS-y, bo na SMS-y odpowiadał szybciej i krócej, a przez to szczerzej. "Biorę mamę w lipcu na pewno." "Sierpień - obiecuję." "Wrzesień, jak wrócę z urlopu."

Małgosia w ogóle nie weszła w grę. W maju zadzwoniła i powiedziała wprost: "Renata, ja bym chciała, ale Darek ma nadciśnienie i mamy naprawdę ciasno, a mama potrzebuje osobnego pokoju." Osobny pokój - ten sam pokój z nowym łóżkiem, kupiony w lutym za trzysta złotych na OLX-ie.

Lato przeszło w jesień, a jesień w zimę. Moje życie skurczyło się do rytmu mamy. Leki o siódmej. Śniadanie o ósmej. Spacer, jeśli pogoda pozwalała. Obiad. Drzemka. Podwieczorek. Kolacja. Wieczorne pilnowanie, żeby nie wstała po ciemku do kuchni. Nocne nasłuchiwanie przez ścianę. I apteka - jedenaście godzin w aptece, które teraz musiałam zmieścić w sześć, bo na więcej nie znalazłam opiekunki.

Opiekunkę - panią Janinę, emerytowaną pielęgniarkę z parteru - opłacałam sama. Krzysztof na pytanie o dokładanie się do kosztów odpowiedział, że "jakoś to wyrównamy przy okazji." Małgosia przysyłała mamie paczki ze Świnoujścia - herbatniki, które mama lubiła kiedyś, ale których teraz nie je, bo dentysta zakazał jej twardych rzeczy.

W październiku wzięłam urlop zdrowotny. Nie dlatego, że byłam chora - dlatego, że budziłam się o czwartej rano i leżałam z otwartymi oczami, nasłuchując kroków w przedpokoju, i serce waliło mi tak, jakby ktoś mnie gonił. Lekarz napisał "zaburzenia lękowe." Dostałam receptę, którą sama sobie zrealizowałam w aptece na Tysiąclecia, unikając wzroku koleżanki za kasą.

W grudniu, tuż przed Wigilią, Krzysztof przyjechał z Julką. Przywiózł karpia w galarecie - kupionego w delikatesach, nie robionego. Julka podarowała mamie szalik. Krzysztof wszedł, rozejrzał się po mieszkaniu, poklepał mamę po ręce i powiedział te słowa, które słyszę do dziś:

- Mama wygląda świetnie. Widać, że u ciebie jest jej najlepiej. Po co ją szarpać, wozić, stresować przeprowadzką?

Chciałam krzyczeć. Chciałam powiedzieć, że nie śpię od trzech miesięcy, że schudłam osiem kilo, że w zeszłym tygodniu mama wzięła mnie za swoją siostrę Halinę i pytała, czemu Halina jest taka smutna. Ale mama siedziała przy stole i patrzyła na Krzysztofa z taką radością, z takim spokojem na twarzy, jaki widuję u niej tylko wtedy, kiedy ktoś przychodzi z zewnątrz, ktoś nowy, ktoś świeży, ktoś kogo nie widuje codziennie.

I wtedy zrozumiałam coś, co chyba wiedziałam od dawna. Dla mamy nie jestem osobą. Jestem stałą. Jestem ścianą, podłogą, szafką z lekarstwami. Krzysztof, który przyjeżdża raz na trzy miesiące - to jest wydarzenie. Małgosia, która dzwoni w niedzielę - to jest radość. Ja, która podaję leki, myję plecy, zmieniam pościel - jestem tłem.

Nie mówię tego z żalem. Albo nie - mówię z żalem, ale nie z zaskoczeniem. Tak to działa. Tak to zawsze działało w naszej rodzinie. Mama, gdy jeszcze była zdrowa, też tak miała - osoby stałe brała za pewnik, a goście byli świętem.

Tamtego poniedziałkowego wieczoru, po czternastym krzyżyku na kalendarzu, po mamie, która pamiętała umowę o rotacji, po czterdziestu siedmiu wpisach w zeszycie - zrobiłam coś, czego nie planowałam. Zrobiłam zdjęcie każdej strony zeszytu. Czterdzieści siedem zdjęć. Wysłałam je na grupę rodzinną na WhatsAppie. Bez komentarza. Bez wiadomości. Tylko zdjęcia, jedno po drugim.

Krzysztof zobaczył od razu. Dwa niebieskie ptaszki pojawiły się natychmiast. Ale nie odpisał. Przez godzinę, dwie, trzy. Małgosia przeczytała dopiero rano. Też nie odpisała.

Dopiero następnego dnia, we wtorek, o dwunastej trzydzieści, przyszła wiadomość od Krzysztofa. Jedno zdanie: "Renata, porozmawiajmy spokojnie w weekend."

Spokojnie. W weekend. Czternaście miesięcy - i jedno spokojne zdanie w weekend.

Odłożyłam telefon. Mama siedziała w kuchni i jadła mandarynkę, obierając ją powoli i odkładając skórkę na spodek, jak zawsze to robiła. Spojrzała na mnie i powiedziała: "Renatko, a kiedy ja jadę do Krzysztofa?"

Nie odpowiedziałam. Nie dlatego, że nie wiedziałam co powiedzieć. Wiedziałam doskonale. Problem w tym, że odpowiedzi, które miałam w głowie, nie były spokojne. I żadna nie nadawała się na weekend.