Od pół roku, odkąd sprzedałam działkę, dzieci nagle zrobiły się czułe — telefony, odwiedziny, pytania o zdrowie. Myślałam, że wróciła nam bliskość. W niedzielę usłyszałam zza drzwi jedno zdanie i zrozumiałam, po co te wizyty. Odstawiłam kawę i nie dopiłam.
Gdybym tamtej niedzieli nie wstała po cukier do kuchni, pewnie wierzyłabym w to jeszcze długo. Może do końca. Może umarłabym z przekonaniem, że moje dzieci wróci]ły do mnie, bo za mną tęskniły. A tak - usłyszałam jedno zdanie i coś we mnie pękło. Cicho, jak nitka w maszynie do szycia.
Ale po kolei.
Działkę na Sadkowie mieliśmy z Edwardem od lat osiemdziesiątych. Trzydzieści metrów kwadratowych altanki, jabłoń antonówka, trochę porzeczek, grządki. Nic wielkiego. Ale Edward traktował tę działkę jak własne królestwo - przyjeżdżał tam w każdy weekend, majstrował, kosił, podlewał. Ja gotowałam obiady na dwupalnikowej kuchence gazowej i słuchałam, jak rozmawia z sąsiadem zza płotu o pomidorach.
Kiedy Edward umarł cztery lata temu, przestałam tam jeździć. Nie dałam rady. Każda ścieżka, każda deska w altance pachniała nim. Córka Agata powiedziała wtedy: mamo, po co ci ten ciężar, sprzedaj. Syn Paweł wzruszył ramionami. Żadne z nich nie chciało przejąć działki, bo działka to robota, a roboty nikt nie chciał.
Mam na imię Wiesława, mam sześćdziesiąt dwa lata i trzydzieści przepracowałam w księgowości w zakładzie produkcyjnym pod Radomiem. Emeryturę mam skromną, ale mi wystarcza. Mieszkanie spłacone, potrzeby niewielkie. Kupuję książki w antykwariacie, chodzę na basen dwa razy w tygodniu i rozmawiam z koleżanką Ireną, która też jest wdową.
Przez trzy lata działka stała odłogiem. Chwasty zarosły grządki, dach altanki zaczął przeciekać. W końcu, pół roku temu, pojawiła się okazja - sąsiad z działki obok znalazł kupca, który chciał wykupić obie parcele i postawić większą altanę. Cena była dobra. Nie jakaś fortuna, ale solidna kwota. Tyle, co kilka lat moich oszczędności. Podpisałam papiery, przelew przyszedł w ciągu tygodnia. I wtedy zaczęło się coś dziwnego.
Agata zadzwoniła w poniedziałek. Po prostu tak, żeby pogadać. Kiedy ostatnio dzwoniła po prostu tak? Nie pamiętam. Zwykle pisała krótkie wiadomości: wszystko ok, mamo? I czekała, aż to ja zadzwonię. A tu nagle - mamo, jak się czujesz, może wpadnę w sobotę, ugotujemy coś razem.
Paweł przyjechał w środę, bez zapowiedzi. Przywiózł ciasto z cukierni. Usiadł w kuchni, pił herbatę i pytał o moje kolano, o ciśnienie, o to, czy nie jest mi za zimno w sypialni. Paweł, który od trzech lat wpadał na Wigilię i Wielkanoc, a między świętami odzywał się, kiedy czegoś potrzebował.
Pomyślałam: no wreszcie. Dorośli. Zrozumieli, że matka nie będzie wiecznie. Że trzeba się odezwać, dopóki jest do kogo.
Przez następne tygodnie żyłam w stanie, którego nie potrafiłam nazwać. Chyba po prostu - radość. Agata przyjeżdżała co tydzień, czasem z mężem Tomkiem, czasem sama. Paweł dzwonił regularnie, opowiadał o pracy, o dzieciach. Mój wnuk Kubuś narysował mi rysunek i wysłał zdjęcie. Przez pięć lat nie narysował nic.
Irena powiedziała mi kiedyś przy kawie: Wiesiu, cieszysz się jak dziecko. Odpowiedziałam jej: bo jestem szczęśliwa, Irenko. Pierwszy raz od śmierci Edwarda naprawdę jestem szczęśliwa.
Tamta niedziela wyglądała jak każda inna z tych nowych, dobrych niedziel. Agata z Tomkiem siedzieli w dużym pokoju. Paweł miał dojechać później, ale zadzwonił, że go zatrzymało. Zrobiłam kawę, podałam sernik, który upiekłam dzień wcześniej. Agata powiedziała: mamo, pyszny, musisz mi dać przepis. Tomek dodał: teściowa najlepsza. Uśmiechałam się. Naprawdę się uśmiechałam.
Poszłam do kuchni po cukier, bo Tomek lubi słodką kawę. I wtedy usłyszałam, jak Agata mówi do męża, przyciszonym głosem, ale nie dość cicho:
- Muszę pogadać z Pawłem, bo jak ona to zamrozi na lokacie, to potem będzie problem z podziałem.
Zatrzymałam się w korytarzu. Stałam z cukiernicą w ręku, bosa na zimnym panelu.
Tomek odpowiedział coś, czego nie dosłyszałam. A potem Agata dodała:
- Trzeba jej zasugerować remont łazienki, żeby chociaż część puściła w ruch. Bo jak zostawi wszystko na koncie, to po jej śmierci jeszcze się okaże, że bank to zablokuje.
Po jej śmierci.
Stałam tak chyba minutę. Może dwie. Cukiernica była ciężka, taka stara, porcelanowa, jeszcze po mamie. Pomyślałam, że zaraz ją upuszczę. Nie upuściłam. Odstawiłam ją na szafkę w korytarzu i wróciłam do kuchni. Nie weszłam do pokoju. Usiadłam przy kuchennym stole, przy kubku kawy, którego nie zamierzałam dopić.
Słyszałam, jak Agata woła z pokoju: mamo, a ten cukier? Nie odpowiedziałam od razu. Odczekałam chwilę. Potem wzięłam cukiernicę i zaniosłam. Postawiłam na stole, usiadłam i patrzyłam, jak Tomek sypie sobie dwie łyżeczki.
Agata mówiła dalej o czymś - o przedszkolu wnuczki, o remoncie u siebie w kuchni. Patrzyłam na nią i próbowałam zobaczyć tę dziewczynkę, która kiedyś, w trzeciej klasie, napisała mi wiersz na Dzień Matki. Nie widziałam jej. Widziałam kobietę, która kalkuluje, jak podzielić pieniądze po mojej śmierci, jedząc mój sernik.
Tego wieczoru, kiedy wyjechali, umyłam naczynia. Włożyłam resztę sernika do lodówki. Usiadłam w fotelu Edwarda i myślałam.
Nie płakałam. To mnie zaskoczyło najbardziej - że nie płaczę. Czułam coś innego. Coś twardszego. Jakby ktoś przekręcił klucz gdzieś w środku i zamknął pokój, do którego wpuszczałam ich przez ostatnie pół roku.
Nazajutrz zadzwoniłam do banku. Zapytałam o lokatę długoterminową - taką, na którą nie można sięgnąć bez mojej zgody i obecności. Pani w okienku zapytała, na ile lat. Powiedziałam: na tyle, żeby wystarczyło.
Potem zadzwoniłam do Ireny.
- Irenko - powiedziałam. - Chyba pojadę do sanatorium. Sama. Na dłużej.
- A dzieci? - zapytała Irena.
- Dzieci sobie poradzą - odpowiedziałam. - Zawsze sobie radziły.
Wciąż nie wiem, co zrobię z tymi pieniędzmi. Może wyremontuj łazienkę - ale dla siebie, nie dlatego, że ktoś mi to zasugeruje. Może pojadę gdzieś, gdzie nigdy nie byłam. Edward zawsze chciał zobaczyć Chorwację. Może pojadę za niego.
Jedno wiem na pewno: nie powiem im, że słyszałam. Nie urządzę sceny, nie będę oskarżać. Po prostu - klucz się obrócił. I ja wiem, a oni nie wiedzą, że ja wiem.
Kubek kawy stoi na stoliku w salonie od niedzieli. Nie wylałam jej. Nie wiem dlaczego. Może czekam, aż wystygnie do końca - jak wszystko, w co wierzyłam przez ostatnie pół roku.