Na każdą niedzielę robię rosół i kotlety, bo przyjeżdża syn z rodziną. W tę niedzielę wnuk przy deserze zapytał, co to znaczy „odbębnić“. Mama tak mówiła w windzie: „Odbębnimy babcię i jedziemy do Arkadii“.
- Babciu, a co to znaczy „odbębnić"?
Kuba zapytał o to z buzią pełną sernika, tym swoim poważnym tonem siedmiolatka, który właśnie złowił nowe słowo i chce je dobrze obejrzeć ze wszystkich stron. Agnieszka odstawiła filiżankę tak szybko, że herbata chlupnęła na spodek. Paweł zakaszlał w serwetkę.
- A gdzie to słyszałeś, kochanie? - zapytałam, choć coś w środku już mi mówiło, żebym nie pytała.
- Mama tak mówiła w windzie. Że odbębnimy babcię i jedziemy do Arkadii.
Zuzia, młodsza, nuciła coś pod nosem i rozgniatała widelcem rodzynki. Tylko ona nie przestała jeść. Zegar na meblościance tykał tak głośno, jakby ktoś go nagle podkręcił.
- Kuba, jedz - powiedział Paweł. - To takie powiedzonko. Mama żartowała.
- Wcale się nie śmiała - odparł Kuba i wrócił do sernika.
Rosół nastawiam o siódmej rano. Tak robiła moja mama, tak robię ja, odkąd wyszłam za Zdzisława. Kura z targu na Wolumenie, włoszczyzna, liść laurowy, ziele angielskie, cebula opalona nad gazem, aż cała klatka na ósmym piętrze wie, że u Danuty niedziela. Potem schab. Tłukę go w kuchni, a sąsiadka zza ściany, pani Krysia, mówi mi w windzie:
- Pani Danusiu, ja to pani zazdroszczę. Mój to się raz na kwartał pokaże, a pani syn co tydzień.
Co tydzień. Od trzech lat. Od pogrzebu Zdzisława.
Przez czterdzieści lat stałam za ladą w aptece przy Broniewskiego. Ludzie myślą, że farmaceutka sprzedaje leki. Nieprawda. Farmaceutka patrzy. Kto bierze trzecie opakowanie tabletek nasennych w miesiącu, kto kupuje test ciążowy i nie patrzy w oczy, kto mówi „to dla męża", a wiadomo, że dla siebie. Całe życie widziałam w ludziach więcej, niż mówili. A we własnym domu nie zauważyłam niczego.
Albo zauważyłam, tylko nie chciałam składać tego w całość. Paweł, który od pewnego czasu siadał tak, żeby widzieć zegar. Agnieszka, która przestała brać słoiki z bigosem, bo „mamo, mamy jeszcze z zeszłego tygodnia". Kurtki, których nikt już nie zdejmował w przedpokoju, tylko rzucał na pufę, żeby było szybciej. Wychodzili zawsze o wpół do czwartej. Zawsze. Jakby ktoś stał na dole ze stoperem.
A ja? Ja też miałam swoją pufę. Basia z klubu seniora od roku namawia mnie na niedzielne przedstawienia w Teatrze Polskim. Za każdym razem mówiłam to samo: „Basiu, w niedzielę nie mogę, dzieci przyjeżdżają". Mówiłam to z dumą. Jak medal.
Bo pamiętałam tamtą pierwszą niedzielę. Tydzień po pogrzebie Paweł przyjechał sam, bez Agnieszki i dzieci. Usiadł na krześle ojca, zjadł dwa talerze rosołu i nagle odłożył łyżkę.
- Tata w piątek do mnie dzwonił ze szpitala - powiedział, patrząc w talerz. - Mówił, żebym przyjechał w niedzielę. Że pogadamy. A ja miałem w sobotę ten wyjazd z firmy i myślałem… że zdążę.
Nie zdążył. Zdzisław zmarł w sobotę nad ranem, na Bielańskim, kiedy Paweł był pod Mrągowem.
Wtedy pierwszy raz od lat zobaczyłam, jak mój dorosły syn płacze. Przy drzwiach zapytał tylko:
- To co, mamo, za tydzień o pierwszej?
I tak już zostało. Myślałam, że on tego potrzebuje. Że ten rosół to jego sposób, żeby zdążyć - choć raz, choć z opóźnieniem. Więc gotowałam. Trzy lata gotowałam dla jego żałoby.
Tamtej niedzieli Paweł ubierał dzieci w przedpokoju, a Agnieszka przyszła do mnie do kuchni. Stała w drzwiach, skubiąc rękaw swetra.
- Mamo, przepraszam. To było podłe. Nie powinnam była tak mówić przy dzieciach.
- Ale tak myślisz.
Milczała długo. Kran kapał do zlewu, w którym moczył się garnek po rosole.
- Paweł mówi, że mama się załamie, jak raz nie przyjedziemy - powiedziała w końcu cicho. - Że po tacie mama żyje tylko od niedzieli do niedzieli. Ja przez trzy lata ani razu nie pojechałam w niedzielę do swojej mamy do Grójca. Ani razu. Dzisiaj mamy bilety do kina na czwartą, bo Kuba czekał na ten film od września. I ja w windzie… - urwała. - Wiem, jak to zabrzmiało.
Wytarłam ręce w ścierkę. Pachniały cebulą i czymś, czego nie umiałam nazwać.
- Agnieszko - powiedziałam - a ja przez trzy lata myślałam, że to Paweł tego potrzebuje.
Patrzyłyśmy na siebie i chyba obie zrozumiałyśmy w tej samej chwili. Za plecami Agnieszki w drzwiach stał Paweł z kurtką Zuzi w ręku. Słyszał wszystko.
- Czyli co? - zapytał. Głos mu się łamał jak wtedy, nad talerzem. - Ja tu przyjeżdżam dla nikogo?
Nikt mu nie odpowiedział. Kuba z przedpokoju wołał, że się spóźnią na reklamy.
Wyszli o wpół do czwartej. Jak zawsze.
We wtorek zadzwoniłam do Pawła.
- W niedzielę nie gotuję. Idę z Basią do teatru.
Długa cisza w słuchawce.
- Jak chcesz, mamo - powiedział. Tylko tyle. I nie umiałam poznać, czy to ulga, czy uraza. Wieczorem Agnieszka przysłała SMS-a z jednym słowem: „Dziękuję". Nie wiem, czy powinno mnie to ucieszyć.
Pani Krysia w windzie zapytała, czy coś się stało, bo w niedzielę nie było czuć rosołu. Powiedziałam, że nic.
W niedzielę za dziesięć pierwsza stałam w przedpokoju w płaszczu, z biletem w torebce. I wtedy zadzwonił domofon. Dwa krótkie dzwonki. Tak dzwoni tylko Paweł.
Sprawdziłam potem w słowniku. „Odbębnić" - zrobić coś niechętnie, byle mieć z głowy. Stałam z ręką nad słuchawką domofonu i po raz pierwszy od trzech lat nie wiedziałam, które z nas właściwie kogo odbębniało.
Zadzwonił drugi raz.